Published On: Sun, Sep 2nd, 2012

Prijedlog prof. Šarčevića: Četiri entiteta, dva distrikta i jedan predsjednik

Četiri regionalne cjeline utemeljene na zemljopisnim i ekonomskim principima, dva distrikta, Brčko i Sarajevo, i jedan predsjednik za sve činili bi državu Bosnu i Hercegovinu po Projekciji Ustava BiH koju je sačinio prof. dr. Edin Šarčević, direktor njemačke Fondacije Centar za javno pravo, saznaje sarajevsko “Oslobođenje.

Pri izradi dokumenta postavljene su tri premise koje navode da Ustav mora pomiriti postojeći etnonacionalizam s koncepcijom građanske države, pitanje teritorijalnog ustrojstva bi moralo zadovoljiti funkcionalnost državnog aparata, ali i izaći u susret zatečenom faktičnom stanju na terenu koje je proisteklo iz rata i treća premisa navodi da ustavni sustav državne vlasti neće kršiti ljudska prava, ali će izmiriti etničko-nacionalne s interesima građana.

Kod izrade Projekcije Ustava poštivala su se četiri osnovna principa: princip vladavine prava, princip socijalne države, princip složene države i princip republikanizma.

– Najkrupniji rezovi odnose se na teritorijalno ustrojstvo, a samim time i političku strukturu. Umjesto dosadašnja dva entiteta, jednog distrikta i deset kantona u Federaciji BiH, država bi bila strukturirana na dva distrikta, Sarajevo i Brčko, te četiri velike regionalne cjeline. To bi značilo šest visoko osamostaljenih regionalnih jedinica. Ova ideja opravdana je brojnim zemljopisnim i ekonomskim studijama koje su različiti stručnjaci objavljivali prethodnih godina, a čini suprotnost postojećem nefunkcionalnom, kompliciranom i skupom teritorijalnom ustrojstvu, naglasio je Šarčević za sarajevski list.

U Projekciji Ustava BiH navedeno je i da bi se precizno definirali pojmovi koji se danas smatraju za sinonime “nacija” i “narod”. Pojmom nacija obilježavala bi se pripadnost državi, između ostalog, u skladu s njenim članstvom u Ujedinjenim nacijama. Pojam “narodi” označavao bi pripadnike konstitutivnih i nekonstitutivnih naroda.

– Svi bismo bili Bosanci i Hercegovci, a pripadali bismo, po želji, različitim narodima. Građani bi bili predstavljani kroz dva doma, od kojih je jedan zastupnički, a drugi dom federalnih jedinica. Vitalni nacionalni interesi štitili bi se kroz klubove zastupnika, a osim vitalnih interesa konstitutivnih naroda, definirali bi se i vitalni interesi “ostalih”, objasnio je Šarčević, dodavši da se, umjesto sadašnjeg Doma naroda Parlamentarne skupštine, mora uspostaviti dom/vijeće entiteta. Sastav i nadležnosti se određuju ustavom, ali tako da su entiteti potpuno ravnopravni, bez obzira na njihovu veličinu i stvarnu populacijsku ili gospodarsku snagu.